Europejska Sieć Migracyjna

Aktualności

  • Źródło: Fotolia © Marco2811

Migracje do Polski w 2015 roku - głównie tendencje

Prezentujemy Państwu garść statystyk migracyjnych za rok 2015 r. z krótką charakterystyką głównych tendencji.

Legalizacja pobytu cudzoziemców w Polsce:

  • Sytuacja migracyjna w Polsce była w 2015 roku zdominowana przez zwiększony napływ obywateli Ukrainy.
  • W 2015 r. złożono ponad 109 tys. wniosków legalizacyjnych, co stanowi wzrost o 63% (+69% wniosków na pobyt czasowy, +46% wniosków na pobyt stały, -3% wniosków na pobyt rezydenta długoterminowego UE). 91% wszystkich procedur zakończyło się decyzją przyznającą zezwolenie pobytowe (91% pobyt czasowy, 91% pobyt stały, 80% pobyt rezydenta długoterminowego UE).
  • Uwzględniając kryterium obywatelstwa wnioskodawców najczęściej o legalizację pobytu w 2015 r. ubiegali się obywatele Ukrainy (63% ogółu, podczas gdy w analogicznym okresie w 2014 r. odsetek ten wynosił 44%). Za wzrost odpowiedzialna jest zwiększona, w porównaniu z zeszłym rokiem, liczba wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy składanych przez obywateli Ukrainy (+153%, z 23 205 w 2014 r. do 58 646 w 2015 r.) oraz zwiększona liczba wniosków dotyczących pobytu stałego, która wzrosła o 90% (z 4 605 w 2014 r. do 8 754 w 2015 r.).
  • W ciągu ostatniego roku liczba cudzoziemców, którzy posiadają ważne dokumenty uprawniające do pobytu na terytorium RP, niezależnie od rodzaju zezwolenia (np. na pobyt stały, pobyt czasowy, pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich) wzrosła o blisko 37 tysięcy osób (ze 175 060, według stanu na koniec 2014 r. do 211 869 – na koniec 2015 r.). Największy wzrost dotyczy obywateli Ukrainy, ponad 24 887 osób, co pokazuje silny napływ obywateli tego państwa (na dzień 31 grudnia 2015 r. obywatele Ukrainy posiadali prawie 1/3 wszystkich ważnych kart pobytu w Polsce - 65,9 tys., 65% z nich wydano w związku z udzielonym zezwoleniem na pobyt czasowy, 31% - zezwoleniem na pobyt stały, a 4% - zezwoleniem na pobyt rezydenta długoterminowego UE).
  • 37% ważnych dokumentów stanowiły karty pobytu wydane w związku z zezwoleniem na pobyt czasowy, 30% - zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu przez obywateli Unii Europejskiej, a 23% - karty pobytu dla posiadaczy zezwolenia na pobyt stały. Karty pobytu potwierdzające formę ochrony na terytorium RP posiada 3 417 cudzoziemców, w tym 1 359 – status uchodźcy, a 2 058 – ochronę uzupełniającą.
  • Warto zauważyć stosunkowo znaczący wzrost liczby ważnych dokumentów wydanych obywatelom państw Unii Europejskiej (wzrost o ponad 11 tys. w stosunku do grudnia 2014 r. ). Nie zmienia to faktu, że w ogólnym wzroście liczby cudzoziemców w Polsce dominują obywatele państw trzecich (spoza UE), których liczba wzrosła o ponad 26 tys. osób. Według kategorii posiadaczy ważnych dokumentów pobytowych na dzień 31 grudnia 2015 r., najliczniej w Polsce reprezentowani są obywatele: Ukrainy, Niemiec, Białorusi, Rosji, Wietnamu, Włochy i Chin.
  • Co roku ok. 2 tys. posiadaczy zezwolenia na pobyt stały jest wykreślanych z tego zestawienia na podstawie decyzji o nadaniu, nabyciu, uznaniu lub przywróceniu obywatelstwa polskiego. W 2015 r. obywatelstwo polskie nabyło 4 356 cudzoziemców, w tym 1 943 – w trybie administracyjnym, zaś 2 413 – w trybie nadania obywatelstwa przez Prezydenta RP. Warto odnotować, że w 2015 r. prawie połowę wszystkich naturalizowanych cudzoziemców stanowili obywatele Ukrainy.
  • Odnotowano znaczący, 91-procentowy udział osób polskiego pochodzenia w ogólnej liczbie cudzoziemców, którzy otrzymali zezwolenie na pobyt stały w 2015 r., wynoszącej prawie 10 tys. osób.

Dostęp cudzoziemców do polskiego rynku pracy:

  • W 2015 r. kontynuowany był wzrost zatrudnienia cudzoziemców w Polsce - ze wstępnych danych wynika, że liczba zezwoleń na pracę wydanych w ubiegłym roku będzie rekordowa i może przekroczyć 50 tys. lub bardzo zbliżyć się do tego poziomu.
  • W 2015 r. zatrudnianie cudzoziemców w Polsce opierało się jednak przede wszystkim na procedurze uproszczonej, której podstawę stanowią oświadczenia pracodawców o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca. Do końca października 2015 r. zarejestrowano 666 tys. oświadczeń, w analogicznym okresie roku 2014 r. było to 331 tys. oświadczeń (zatem nastąpił wzrost o 101%).
  • W dalszym ciągu rośnie udział obywateli Ukrainy w liczbie wydanych zezwoleń na pracę oraz zarejestrowanych oświadczeń (obecnie to odpowiednio ok. 74% i niecałe 98%).
  • Cudzoziemcy stanowią marginalną liczbę wśród zarejestrowanych bezrobotnych i tylko nieliczni z nich posiadają prawo do zasiłku.

Udzielanie cudzoziemcom ochrony międzynarodowej na terytorium RP:

  • W 2015 r. zaobserwowano zwiększony napływ osób wnioskujących o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce (utrzymywał się on na poziomie od trzystu kilkudziesięciu do czterystu kilkudziesięciu osób tygodniowo). W sumie wnioskami objętych było 12 211 osób (przy czym 2/3 cudzoziemców złożyło wnioski w drugim półroczu). W porównaniu z 2014 r. (8,2 tys.) rok 2015 przyniósł wzrost o 49%.
  • Tradycyjnie najliczniejszą grupą wnioskodawców byli obywatele Rosji deklarujący narodowość czeczeńską (7 901 os., 65% ogółu; wzrost liczby wnioskodawców o 92%, w porównaniu z rokiem 2014).
  • Na drugim miejscu wśród cudzoziemców najliczniej aplikujących o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce znaleźli się obywatele Ukrainy (ok. 2,3 tys.), którzy stanowili 19% wszystkich aplikujących. W porównaniu z ubiegłym rokiem, ich liczba utrzymywała się na stałym poziomie (2 291/2 321).
  • W gronie dominujących grup wnioskodawców (jednak wyraźnie nie tak licznych jak Rosja oraz Ukraina), znalazły się także wnioski złożone przez obywateli Tadżykistanu (539 os., 4% ogółu; ponad 5-krotny wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim - 539/103; liczba wniosków, które wpłynęły w 2015 roku jest dwukrotnie większa niż suma wniosków, które zarejestrowano w latach 1992-2014), Gruzji (391 os., 3% ogółu; spadek o 46% liczby osób ubiegających się o ochronę, w porównaniu do 2014 r. - 391/728; w okresie 2008-2013 Gruzja znajdowała się na drugim miejscu pod względem liczby złożonych wniosków), Syrii (295 os., 2% ogółu; prawie 3-krotny wzrost liczby aplikujących w porównaniu do roku 2014 - 295/115 wynikający głównie z przybycia w połowie lipca z inicjatywy Fundacji Estera 158 Syryjczyków, którzy złożyli wnioski o objęcie ochroną międzynarodową), Armenii (191 os., 2% ogółu), Kirgistanu (147 os., 1% ogółu) i Iraku (62 os., 1% ogółu; ponad 2-krotny wzrost aplikantów w porównaniu z 2014 r. - 62/27).
  • W porównaniu do 2014 roku, w 2015 r. można zaobserwować 48-procentowy wzrost w zakresie liczby wszystkich typów rozstrzygnięć wniosków o objęcie ochroną międzynarodowej, z wyjątkiem udzielenia ochrony uzupełniającej (spadek o 13%; 634/727). Proporcjonalny udział poszczególnych typów decyzji w stosunku do wszystkich wydanych decyzji pozostał bez większych zmian (status uchodźcy: 3%, ochrona uzupełniająca: 1%, pobyt tolerowany: 1%, umorzenia: 71%, decyzje negatywne: 23%).
  • W 2015 r. status uchodźcy nadano głównie obywatelom Syrii (203 osoby, 58% ogółu), a także obywatelom Iraku (24 os., 7%), Rosji (21 os., 6%), i Egiptu (15 os., 4%). Ochrony uzupełniającej (łącznie 163 decyzje) udzielono głównie Rosjanom (100 os., 61% ogółu), Irakijczykom (24 os., 15% ), Erytrejczykom (9 os., 6%), Afgańczykom (7 os., 4%), Ukraińcom (6 os., 4%).oraz Syryjczykom i Jemeńczykom. Pobyt tolerowany (w sumie 122 decyzji) zdominowany był przez obywateli Rosji (przyznano go 91 os., 75% ogółu), Armenii (10 os., 8%), Gruzji (6 os., 5%) i Ukrainy (6 os., 5%).
  • Ze względu na znaczny odsetek umorzeń w ogólnej liczbie wydanych decyzji wskazać należy, iż faktyczna uznawalność wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w 2015 r. wyniosła ok. 18% (liczone jako procent decyzji przyznających ochronę w stosunku do sumy decyzji pozytywnych i negatywnych; w 2014 r. - 16%).
  • Średni okres trwania postępowania w 2015 r. wyniósł niespełna 4 miesiące (rok wcześniej postępowanie trwało średnio 6,5 miesiąca).
  • Liczba osób objętych wnioskami o przejęcie odpowiedzialności za wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony na terytorium innego państwa członkowskiego, zgodnie z konwencją Dublin III, wyniosła w 2015 r. 6,4 tys. (rok wcześniej 6,9 tys.). Z kolei Polska wystąpiła z takim wnioskiem do innych krajów europejskich w przypadku 241 osób (2014 r. - 184). Większość wniosków tego rodzaju dotyczyło Niemiec.

Ruch graniczny oraz migracje cudzoziemców do państw UE przez terytorium Polski:

  • W 2015 r., w stosunku do roku poprzedniego, odnotowano nieznaczny wzrost nasilenia ruchu granicznego cudzoziemców (31,6 mln przekroczeń granicy zewnętrznej UE, w stosunku do 29,6 mln – w 2014 r.). Warto zauważyć, że ponad połowa wszystkich dokonywanych przez cudzoziemców przekroczeń przypadła na odcinek granicy z Ukrainą (na ten odcinek przypadła również największa liczba przekroczeń granicy przez cudzoziemców w ramach małego ruchu granicznego - 10,7 mln).
  • Ze względu na położenie geopolityczne Polski (poza najczęściej obecnie wykorzystywanymi szlakami migracyjnymi), w 2015 r. nie zaobserwowano gwałtownego wzrostu liczby nielegalnych przekroczeń granicy państwa w związku z trwającym kryzysem migracyjnym w Europie. W ubiegłym roku funkcjonariusze Straży Granicznej za przekroczenie granicy państwowej wbrew przepisom lub jego usiłowanie zatrzymali 7 tys. cudzoziemców, w tym 3,7 tys. obywateli Ukrainy (wzrost o 42% w stosunku do liczby cudzoziemców zatrzymanych w 2014 roku).
  • W 2015 r. zwiększyła się liczba cudzoziemców, którym funkcjonariusze Straży Granicznej odmówili wjazdu na terytorium RP – wyniosła 53,1 tys. (wzrost o 92% w stosunku do roku poprzedniego, w którym to wjazdu na terytorium RP odmówiono 27,6 tys. cudzoziemcom). Decyzje o odmowie wjazdu najczęściej wydawane były ze względu na nieposiadanie odpowiedniej dokumentacji uzasadniającej cel i warunki pobytu lub nieposiadanie ważnej wizy lub dokumentu pobytowego.
do góry