Europejska Sieć Migracyjna

Aktualności

Ratyfikacja przez Polskę Umowy o małym ruchu granicznym z Federacją Rosyjską

W dniu 14 maja br. weszła w życie ustawa z dnia 16 marca 2012 r. o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o zasadach małego ruchu granicznego (MRG). Zakończył się zatem proces ratyfikacji umowy o MRG z Rosją po stronie polskiej.

  • Obszar objęty małym ruchem granicznym. Źródlo: Trójmiasto.pl
    Obszar objęty małym ruchem granicznym. Źródlo: Trójmiasto.pl

Podstawowym celem umowy podpisanej w Moskwie 14 grudnia 2011 r. przez Radosława Sikorskiego i Siergieja Ławrowa, jest wprowadzenie ułatwień w przekraczaniu granicy polsko-rosyjskiej przez mieszkańców strefy przygranicznej, na którą składać się będzie Obwód Kaliningradzki, 7 powiatów województwa pomorskiego oraz trzynaście powiatów województwa warmińsko-mazurskiego.

Na podstawie Umowy mieszkańcy tych terenów będą mogli przekraczać granicę bez wiz, używając do tego celu wyłącznie dokumentu podróży potwierdzającego tożsamość oraz specjalnego zezwolenia na wielokrotne przekraczanie granicy(wydawanego początkowo na 2 lata, a po spełnieniu określonych warunków na kolejne 5 lat). Co ważne, ułatwienia te będą analogicznie dotyczyły również obywateli  państw trzecich zamieszkujących w strefie przygranicznej przez okres nie krótszy niż 3 lata.

Umowa poprzez ułatwianie bezpośrednich kontaktów społecznych, kulturalnych, turystycznych, rodzinnych i ekonomicznych między Obwodem Kaliningradzkim a głównymi ośrodkami północnej Polski, ma stworzyć możliwość złagodzenia barier, które stanowi granica Schengen (ustanowienie zasad małego ruchu granicznego będzie kolejnym, obok Umowy o ruchu osobowym i Umowy o żegludze po Zalewie Wiślanym, ważnym elementem infrastruktury prawnej tworzącej system ułatwień w ruchu osobowym między obydwoma państwami).

Warto podkreślić, że położenie, kształt obwodu oraz rozmieszczenie jego populacji sprawiają, że zastosowanie standardowej unijnej definicji strefy przygranicznej (zawartej w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1931/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniające postanowienia Konwencji z Schengen i określającym ją jako strefę, nie sięgającą dalej niż 30 km od granicy państw) spowodowałoby sztuczny podział enklawy, której tylko niektórzy mieszkańcy korzystaliby z ułatwień w ramach małego ruchu granicznego, podczas gdy większość, w tym mieszkańcy miasta Kaliningrad, nie miałaby takiej możliwości.Dlatego też Polska podjęła starania o zmianę prawa unijnego, dążąc nie tylko do stworzenia wyjątku dla Obwodu Królewieckiego, ale również do maksymalnego poszerzenia strefy małego ruchu granicznego po polskiej stronie (pierwotna propozycja brała pod uwagę wariant maksymalny, tj. objęcie MRG po polskiej stronie dwóch całych województw: pomorskiego i warmińsko-mazurskiego).

Wyjściowe stanowisko negocjacyjne Polski musiało jednak ulec zmianie podczas rokowań.W wyniku trwających około 2 lat negocjacji, w końcowym efekcie, Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły w dniu 13 grudnia 2011 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1342/2011 w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1931/2006 tylko w odniesieniu do włączenia obwodukaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną.

Ukończenie procesu ratyfikacji po stronie rosyjskiej przewidywane jest na czerwiec br. Przedstawiciele władz polskich szacują, że liczba mieszkańców rosyjskiej strefy przygranicznej zainteresowanych otrzymaniem zezwoleń wydanych w ramach MRG może wynieść ok. 500 tys. osób (Obwód Kaliningradzki zamieszkuje 941 500 mieszkańców).

Tym z Państwa, których interesuje szerszy kontekst powyższego zagadnienia, a także liczne kontrowersje towarzyszące podpisywaniu umowy oraz oczekiwane korzyści z wejścia w życie nowych regulacji, serdecznie polecamy lekturę analizy “Local border traffic agreement for the Kaliningrad region: a success story of the Polish presidency and a trust-building exercise for Poland and Russia” autorstwa dr Joanny Fominy z Fundacji Batorego.

Przebieg całego procesu legislacyjnego ratyfikacji umowy o MRG po stronie polskiej dostępny jest pod adresem: http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=199.

do góry